powrót do pierwszej strony

                                                 Fakty mało znane i nieznane związane z Czyszkami

 

Św. Jan z Dukli. Pater zakonu Franciszkanów w roku 1461 w Kamionce w czwartek w wigilię św. Szymona i Judyty  występuje z aktem zmniejszenia ciężarów chłopom w Czyszkach poddanym klasztoru św. Krzyża

 

 

 

Błogosławiony Józef Katarzyniec  o.Wananty. W roku 1914 przyjął święcenia kapłańskie i udał się na pierwszą placówkę duszpasterską w Czyszkach k.Lwowa. Współpracownik św. o. Maksymiliana Kolbe. Akta procesu beatyfikacyjnego znajduję się w Watykanie.

 

 

 

Św. O. Maksymilian Maria Kolbe. W okresie międzywojennym często odwiedzał Czyszki gdzie odpoczywał, prowadził rekolekcje i odprawiał msze. Zamordowany śmiercią głodową w niemieckim obozie zagłady w Oświęcimiu w 1942 r.  Zdj. z 1940 r. Wyniesiony na ołtarze jako święty przez Jana Pawła II  /Karola Wojtyłę/

 

 

 

O. Guz Innocenty

Franciszkanin w parafii w Czyszkach  w latach 1930 - 1933 .  W czasie wojny w 1940 r. aresztowany przez NKWD ucieka z więzienia w Grodnie. Zamęczony  w obozie w Sachsenhausen  umiera 6.06.1940 r.  /esesman włożył Mu do ust gumowy wąż i wlewając wodę pod ciśnieniem udusił/.13 czerwca 1999 r. w Warszawie beatyfikowany przez Jana Pawła II, w gronie 108 polskich męczenników z czasów II  wojny  światowej:

 

O. Augustyn Aurelii.

 Wikary w parafii Czyszki od 1939 do 1945 r. Ocalił od zniszczenia, wywożąc z Czyszek księgi kościelne urodzin, ślubów, zgonów, spisy mieszkańców i kronikę Czyszek.. Wiele dokumentów archiwalnych z lat 1700 -1945. Ponadto ocalił kilkanaście szat liturgicznych - kap, ornat, stuł jak i obrazy z głównego i bocznych ołtarzy oraz wiele innych rzeczy kościelnych.  Większość rzeczy zdeponował w kościele w miejscowości Święte woj. przemyskie.  Zdj. 1939 r.   W sierpniu 1985 roku przyjęty na prywatnej audiencji przez papieża Jana Pawła II.

 

 

  

 Bartosiewicz Franciszek  ur. w Czyszkach  s. Dominika i Anny z d. Pałka.  Ppor. 14 Pułku Piechoty 1 A.W.P.  w ostatnim dniu  wojny pod Berlinem nad Łabą stracił nogę . Jako jedyny czyszanin otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari V kl..

 

 

 

Dragan M. Sotirović  ur. w Serbii. Major armii polskiej ps. "Draża" - dowódca 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich Armii Krajowej w okręgu lwowskim. Kwaterował w Czyszkach na III Wulce u Kazimierza Łamasza. Za zasługi otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari V kl. 

 

 

 

Hnatówna Czesława  ur. we Lwowie. Sekretarka  majora "Draży" kwaterowała w Czyszkach na III Wulce.  Zdj. autoportret z obozu pracy w kopalni w Workucie na Syberii gdzie zesłana w 1945 r. przebywała do 1957.  Po mężu  Cydzikowa.  Zmarła 17 marca 2008 r. o godz.16 we Lwowie

 

 

 

Węgierski Jerzy  ur. we Lwowie. Prof.dr hab. inż. dowódca plutonu AK w Czyszkach ps. "Antek" w stopniu ppor.. Po wojnie autor kilku książek o działaniach AK w okręgu lwowskim pisał również o działaniach AK w Czyszkach.  Zdj.z 2005 r.  Katowice.

 

 

Franciszek Tas ur. w Czyszkach. Jako jedyny czyszanin uzyskał tytuł doktora nauk fizycznych. Pracował jako fizyk jądrowy w Kanadzie.  Zdj. około 1970 r.

 

 

 

Wincenty Paryna  ur. w Czyszkach po ukończeniu Wyższego Seminarium Duchownego  i otrzymaniu święceń kapłańskich w roku 1944 odbywa swą mszę prymicyjną w kościele w Czyszkach.

 

 

 

Marceli Trusch. 38 letni kierownik szkoły powszechnej w Czyszkach ps. "Bronisław". Organizował jako pierwszy oddział AK w Czyszkach z początkiem roku 1944.  Zdj. rok 1939.

 

 

 

Jadwiga Łamasz ur. w Czyszkach. Sanitariuszka i kurier w AK w Czyszkach w stopniu plutonowego ps. "Wiszka". Mieszkała na III Wulce. Zdj. 1944 r. i  2005r. Po mężu Brzezińska.  Mieszka we Wrocławiu.

 

 

 

Mieczysław Pasek  ur. 20.06.1909 r. w Czyszkach s. Tomasza i Michaliny z d. Krupa. Posterunkowy Policji Państwowej w Kukurykach w powiecie lubomirskim. Aresztowany tuż po 17 września 1939 roku przez sowietów. Internowany do obozu jenieckiego w Ostaszkowie. 20 kwietnia 1940 r. wysłany do obozu w Kalininie /Twer/ gdzie został zamordowany przez NKWD. Zwłoki Mieczysława Paska przewieziono ciężarówką do Miednoje gdzie zostały zakopane.    Jego nazwisko figuruje na liście śmierci  038/1.

                                           

 

                                                                         Stanisław Krajewski ur. Czyszki - Winniki 30.08.1903 r. syn Stanisława /tak podają źródła z listy ostaszkowskiej/ Starszy Posterunkowy w Margoninie pow. chodzieski. Aresztowany tuż po 17 września 1939 roku przez sowietów. Internowany do obozu jenieckiego w Ostaszkowie. 20 kwietnia 1940 r. wysłany do obozu w Kalininie /Twer/ gdzie został zamordowany przez NKWD. Zwłoki Stanisława Paska przewieziono ciężarówką do Miednoje gdzie zostały zakopane.      W Czyszkach urodził się i mieszkał Stanisław Krajewski lecz ur.3.01.1913 r. syn Ludwika i Anieli z d. Blicharskiej. Nie udało się ustalić czy chodzi o te samą osobę i czy dane z listy ostaszkowskiej są prawdziwe.

    

Obrazy uratowane w 1945 r. przez o.Augustyna Aurelego wikarego w Czyszkach. Obraz ołtarza głównego i obrazy ołtarzy bocznych. Odnalezione przez autora w kościele w miejscowości Święte gdzie zostały przechowywane od  1945 r.

 

 

 

Podanie ludowe dotyczące obrazu M. Bożej w wielkim ołtarzu czyszeckiego kościoła

Tomasz Kruczkowski  gospodarz czyszecki z pod nr. 101, w czasie obłożnej swej choroby, trwającej dwa lata, miał sen w którym polecono mu jechać do Tremboli i zabrać z kościoła tamtejszego /niewiadomo którego/  cudami słynący obraz M. Bożej z dzieciątkiem na ręku. Czując się nagle uzdrowionym okulbaczył konia swego, zabrał prześcieradło duże na okrycie obrazu po który jechał i udał się do Tremboli. Tam przybył  w czasie niedzieli, czy też święta jakiegoś przed sumą . Konia przywiązał u płotu przy kościele a sam przez całe nabożeństwo modlił się gorąco w kościele. Gdy ludzie po sumie wyszli z kościoła, Tomasz wskazany we śnie obraz poznał, pośpiesznie zdjął z ołtarza/możliwe że ze ściany kościelnej/ obwinął w prześcieradło swoje i i począł na koniu ze zdobyczą swoją uciekać. Siczna pogoń miejscowej ludności ścigała uciekającego, lecz tenże ukrył się chwilowo w głębokim parowie a gdy pogoń jadąca górą wąwozu minęła go i w ten sposób rozminęła się z Tomaszem tenże 13 mil przebył szczęśliwie z obrazem. Gdy stanął w Czyszkach przed kościołem, koń padł nieżywy przed głównymi drzwiami , i na tym miejscu położono później dużą płytę kamienną z wyrytą podkową końską. Gdy kościół przedłużono za o.Wincentego Talara, kamień ten usunięto i prawdopodobnie użyto do budowy. Jak długo jeszcze żył nie wiadomo ale z podróży wrócił zdrowo. W parafii uchodził Tomasz za bardzo miłego P.Bogu. Gdy jesienią czyścił na przetaku pszenicę, wpadło do jego stodoły stado dzikich gęsi i już u niego pozostały. Pogrzebany miał być w kościele pod sygnaturką od strony starej zakrystii, gdzie były dwie płyty kamienne z napisem łacińskim i data śmierci jego i żony jego podobno Zofii .

Trembowlanie mieli prowadzić proces o ten obraz, nie wiadomo czy przed sądem cywilnym czy arcybiskupim. W obszernym dokumencie wystawionym przez arcybiskupa Sierakowskiego po wizytacji i poświęceniu kościoła czyszeckiego w 1774 r. – zaznacza wizytator miedzy innymi że w wielkim ołtarzu jest cudowny obraz M. Bożej z dzieciątkiem Jezus na rękach, i że w archiwum parafialnym jest osobna książka w której spisane są cuda za przyczyną M. Bożej zdziałane a datuje się ta księga w roku 1703. Niestety księgi tej nie ma w archiwum . Nie wiedzieć kiedy i dlaczego zaginęła.

Ważny dokument arcybiskupa Sierakowskiego w którym opisana jest ta historia, kościoła i parafii w Czyszkach o kilkunastu stronach in folio w nowej oprawie znajduje się w archiwum prowincjalskim we Lwowie.

 A. Prochaska autor monografii „Czyszki” twierdzi że przeniesienie obrazu nastąpiło najpewniej przed rokiem 1700  kiedy Trembola z częścią powiatu swego pozostawała pod panowaniem Turków. J. Kalwaryjski . Obraz M. Bożej  zabrano z Kamieńca w roku 1676.

 

 

Autor Marek Bartosiewicz przedstawia odnaleziony ornat z kościoła w Czyszkach.  Ornat w którym księża  chrzcili dzieci z parafii Czyszki od 1895 do 1945 r. Ornat wykonany w Tow. Biblioteka Religijna we Lwowie ul. Rutowskiego 5  w 1895 r. Ornat zapisany w spisie inwentaryzacyjnym w Czyszkach pod poz. 17. Zdj. 2005 r.

 

 

 

 

Obraz Matki Boskiej Pacławskiej przechowywany przed okupantem w kościele w Czyszkach przywieziony z Kalwarii Pacławskiej  10 października 1939  oddany 20 lipca 1941 r.

 

 

 

 

Ostatnie narodzone dziecko w 1799 roku tj. XVIII w. 

30 grudnia     Katarzyna Wiszniak córka Alberta i Magdaleny Lecyk

Pierwsze narodzone dziecko  w 1800 roku tj w XIX w.

1 styczeń    ? Paryna rodzice Grzegorz i Teresa Marszałek     nr domu 41
 

We wrześniu, październiku i listopadzie 1848 r. nawiedza Czyszki   epidemia cholery. Wg wpisów w księdze zgonów na cholerę zmarli:

4 września                    Józef Burek                   lat  ?      nr domu 191
12 październik              Petronela Łamasz          lat 56     nr domu 33
16 październik              Anastazja Bombała       lat 9       nr domu 33
18 październik              Anna Bombała              lat 2       nr domu 33
19 październik              Jan Bombała                 lat ½      nr domu 62
19 październik              Marianna Zarzycznia     lat 35     nr domu 33
21 październik              Jan Panek                     lat 37     nr domu 37
22 październik              Jakub Bombała             lat 46     nr domu 62
24 październik              Ewa Bombała               lat 2       nr domu 51
24 październik              Tomasz Kilian               lat 6       nr domu 217
24 październik              Jakub Patyk                 lat 7        nr domu 47
27 październik              Franciszek Bombała     lat 19      nr domu 45
27 październik              Rozalia Bombała          lat 2        nr domu 227
1 listopad                     Magdalena Lecyk         lat 51      nr domu 57
1 listopad                     Piotr Lisowski              lat 4        nr domu 14
2 listopad                     Rozalia Skotni              lat 2        nr domu 57
3 listopad                     Maria ?                        lat 24      nr domu 14         
4 listopad                     Klara Bombała             lat 5        nr domu 227
7 listopad                     Mikołaj Zarzyczni         lat 40      nr domu 55
 

 

powrót do pierwszej strony